Onderzoek

SBDB publiceert onafhankelijk, onderbouwd onderzoek naar de ruimtelijke impact van logistieke expansie in Nederland — als basis voor beter beleid.

Verdozing stopt niet door sentiment, maar door feiten. Stichting Beyond Dutch Boxes brengt daarom cijfers, analyses en strategieën bijeen die het debat voeden met inhoud. Onze onderzoeken richten zich op kwantitatieve analyses van de logistieke groei, ruimtelijke effecten en beleidsaanbevelingen voor een slimmer Nederland.

Ruimtelijke ordening Februari 2026 · Versie 1

Regie op de ruimte

Een integrale analyse van de logistieke expansie in Nederland (2026–2030)

Nederland telt inmiddels zo'n 80 miljoen vierkante meter aan distributieruimte — een verviervoudiging ten opzichte van 1980. Slechts 43% van de opgeslagen goederen in grote centra is bestemd voor de Nederlandse markt. In dit rapport analyseert SBDB de mechanismen achter deze groei, de ruimtelijke en maatschappelijke impact, en de strategieën die nodig zijn voor duurzame regie.

Kernbevindingen

  • Logistieke bebouwde voetafdruk bedraagt ~80 mln m² (TU Delft, 2024)
  • Groeitempo verdubbelde van 1 naar 2 mln m² per jaar na 2015
  • 43% van de voorraad dient de Nederlandse markt; in Venlo slechts ~25%
  • Oostwaartse verschuiving: logistieke kern verplaatste 30 km in 40 jaar
  • Clustering in 20–25 parken als meest effectieve tegenstrategie
  • 92% van de sector ziet meerlaagse DC's als oplossing; slechts 43,5% handelt ernaar
Fiscaal & Ruimtelijk April 2026 · Versie 1

Ruimte pakken, belasting niet betalen.

Buitenlandse investeerders in Nederlands logistiek vastgoed profiteren van structurele belastingvoordelen, terwijl ons landschap de rekening betaalt.

Internationale partijen bouwen massaal distributiecentra op Nederlands grondgebied. Ons cultuurlandschap verdwijnt achter grijze gevels. Zij profiteren van onze ligging, infrastructuur en een historisch gunstig fiscaal klimaat. Dit rapport analyseert de fiscale constructies waarmee belasting wordt geminimaliseerd, het onevenredige ruimtebeslag van internationaal logistiek kapitaal, en het structurele gebrek aan wederkerigheid tussen economische voordelen en maatschappelijke bijdragen.

Kernbevindingen

  • FBI-regime: vastgoedfondsen betaalden tot 2025 effectief 0% vennootschapsbelasting
  • Aandelentransacties omzeilen overdrachtsbelasting (10,4%) én btw (21%)
  • In 2019 stroomde €37 mrd aan rente, royalty's en dividend via NL naar laagbelaste landen
  • Slechts 43% van goederen in grote DC's is bestemd voor de Nederlandse markt
  • In Venlo en West-Brabant gaat ~75% van de opgeslagen goederen naar het buitenland
  • Meer dan 50% van commercieel vastgoed in Nederland is in handen van buitenlandse partijen
Ruimte & gezondheid Mei 2026 · Versie 1

Wat gebeurt er als Schiphol vol is?

Logistieke expansie in de tweede ring rondom Schiphol (2026–2030)

Schiphol Logistics Park, het officieel aangewezen logistieke bedrijventerrein, is sinds 2023 volledig uitgegeven. De vraag naar distributieruimte verdwijnt echter niet, maar verschuift via een waterbedeffect naar Aalsmeer-Oost, Rijsenhout, Lijnden en op termijn Flevoland. Dit rapport analyseert negen factoren die de Schiphol-regio kwalitatief anders maken dan andere logistieke clusters, bespreekt de bijzondere positie van Royal FloraHolland, en brengt in kaart op welke momenten gemeenten en omwonenden nog regie kunnen voeren.

Kernbevindingen

  • Schiphol Logistics Park is sinds september 2023 volledig uitgegeven (SADC, 2023)
  • LIB-paradox: grond te ongezond geacht voor woningen, maar 'geschikt' voor 24-uurs logistiek
  • Negen cumulerende factoren: geluid, ultrafijnstof, stikstof, netcongestie en verdringing
  • Een DC levert ~0,5–1 baan per 100 m²; een kantoor of lab een veelvoud daarvan
  • Voorstel voor een functionele toets die FloraHolland onderscheidt van de generieke logistieke schil
Nieuw Ruimte voor economie September 2026 · Versie 1

Wie heeft er 9.500 hectare nodig?

Een reconstructie van het cijfer onder de uitbreidingsvraag naar bedrijventerreinen in Nederland (2025–2040)

In de lobby rond de Nota Ruimte klinkt steeds hetzelfde getal: op korte termijn zouden er plannen moeten komen voor 9.500 hectare nieuw bedrijventerrein. Dat getal bestaat, maar het meet iets anders dan waarvoor het wordt ingezet. Het is een bruto vraagcijfer over vijftien jaar (of een raming voor de circulaire economie tot 2050), geen tekort, en het is niet gecorrigeerd voor de ruimte die binnen bestaande bedrijventerreinen onbenut ligt. Dit rapport reconstrueert op basis van openbare bronnen waar het cijfer vandaan komt, welke aannames erachter zitten en welke beschikbare ruimte buiten de berekening blijft — met oog voor de keuzes die in de Uitvoeringsagenda ruimte voor economie worden gemaakt.

Kernbevindingen

  • 9.500 ha is een bruto vraagcijfer of een circulaire raming tot 2050, geen kortetermijntekort
  • Tot en met 2030: landelijk een overschot van ~635 ha (laag) tot een tekort van ~1.200 ha (hoog)
  • Tot en met 2040: een behoefte van 1.200 tot 6.380 ha, na aftrek van 4.180 ha hard planaanbod
  • Slechts 38% van uitgegeven kavels is bebouwd; 3.400–6.850 ha is binnen de huidige planregels te benutten
  • De raming is beleidsneutraal: de omvang van de opgave is zelf een politieke keuze
  • Reële knelpunten in zes provincies; de opgave is een verdelings- en kwaliteitsvraagstuk, geen landelijk volumevraagstuk

📋 Volgend onderzoek — binnenkort

SBDB werkt aan verdere publicaties over Brexit-effecten op de Nederlandse logistiek, regionale cumulatieve impacts en vergelijkende analyses met andere Europese landen.

Onderzoek kost tijd en geld

Help SBDB om onafhankelijk onderzoek te blijven publiceren. Elke donatie draagt bij aan een beter onderbouwd debat over de toekomst van het Nederlandse landschap.

Steun ons onderzoek